حیا در اسلام

حیا در اسلام

comments 0

حیا در اسلام

حدیث پیامبر در مورد حیا

حیا در اسلام : 12) عَن عِمرانَ اِبنَ حُصَینِ قَاَلَ قَاَلَ رَسُولُ اللهِ : الْحَیَاءُ لَا یَأْتِی إِلَّا بِخَیْرٍ. (رواه البخاری ومسلم)

ترجمه: از عمران بن حصین (رض) روایت شده است که رسول اکرم فرمودند: حیا نمی آورد مگر خیر را.

شرح:

بعضی اوقات این شبهه پیش می آید که بواسطه شرم و حیا گاهی به آدمی خساره وزیانه می رسد.

     رسول اکرم در این حدیث آن شبهه را ازاله فرمودند،

و منظور ارشاد آنحضرت این است که نتیجه شرم وحیا هیچگاه ضررو زیان نمی شود،

بلکه همیشه نفع دربر خواهد داشت، حتی در بعضی موقع که برای یک فرد عادی از نقطه نظر عامیانه،

شبهه ضرر و زیان پیش می آید، آنجا نیز اگر با نقطه نظر وسیع اسلامی ارزیابی شود،

به جای ضرر نفع به نظر میرسد.

در این جا برای بعضی شبهه دیگری پیش می آید

و آن اینکه وجود پیش از حد شرم وحیا بعضی اوقات از ادای فرایض عینی مانع میشود،

مثلا در هرکس که شرم وحیای بسیاری موجود باشد.

در انجام وظایف امر به معروف ونهی از منکر و نصیحت بنده گان خدا وکیفر دادن مجرمان

وبسیاری از کارهای مهم دینی  ضعف خواهد داشت

ولی این شبهه در واقع مبتنی بر یک اشتباه است

و آن اینکه کیفیت خاص که در طبعیت انسان وجود داشته باشد و مانع از انجام وظایف دینی شود آن شرم و حیا نیست.

بلکه یک نوع ضعف فطری است و مردم در اثر عدم اطلاع بین آن وحیا فرقی قایل نمی شود.

     شرم و حیایکی از اوصات فطری وبنیادین بشریت است، که نقش خاص در ساختار سیرت انسانی دارد

همین وصف و خلق است که آدمی را از ارتکاب بسیاری از امور زشت و خلاف باز میدارد

و برای کارهای خوب آماده میکند خلاصه شرم و حیاء اساس خوبیهای بسیاری از انسان است

و محافظ آدمی از منکرات و بدیها میباشد.

تاکید پیامبر در مورد حیا در اسلام

بدین جهت رسول اکرم در تعلیمات خود تأکید و توصیه خاصی مبذول داشته است.

     حدیثی را امام مالک ابن ماجه و بیهقی از زید بن طلحه انصاری روایت میکنند که رسول الله فرمودند:

هر دین دارای یک وصف ونشان امتیازی است ووصف ممتاز و نشان امتیازی اسلام حیاء است[1].

          یعنی در هر دین، بریک شعبه خاصی نسبتاً تأکید و توصیه های مخصوصی انجام میگیرد و سعی در پیاده کردن آن، در جامعه بشری بعمل میآید.

آنگونه که در شریعت حضرت عیسی(ع) بر ترحم و گذشت،

تأکید شدید شده است ( تاحدی که برای مطالعه کننده شریعت و تعلیمات مسیحی به وضوح ثابت و نمایان میشود

که محور اصلی ونقطه مرکزی و روح تعلیمات او ترحم وعفو و گذشت است)

همچنین در اسلام یعنی شریعت محمدی و تعلیمات ایشان بر (حیاء) تأکید خاصی شده است.

مفهوم (حیا در اسلام) در اصطلاح قرآن و حدیث

لازم به یاد آوری است که در اصطلاح قرآن و حدیث مفهوم حیاء بسیار وسیع است

در عرف ما مفهوم حیاء فقط در این حد قابل تصور است که آدمی از منکرات خود را باز دارد یعنی از سخنان شرم آور و کارهای شرمناک اجتناب و دروی کند.

ولی از تدبر بر اصطلاحات قرآن و حدیث معلوم میشود که حیاء نام آن کیفیت انسانی است که آدمی از هر سخن غیر مناسب و کارهای ناپسندیده،

تنفرو انزجار داشته واز ارتکاب آنها شدیاً ناراحت و اندوهگین شود از قرآن و حدیث معلوم میشود که ارتباط حیاء فقط با همنوعان نیست

بلکه بیشترین استحقاق حیا را آن ذات مقدس وخالق مقتدر دارد که آدمی را از عدم به وجود آورده و از نظر او هیچگونه حرکت آدمی مخفی نیست.

به عبارت دیگر، بیشترین  انسانهای که شرم  و حیاء دارند از پدر و مادر و محسنان خود شرم دارند و ظاهر است که خداوند از تمام بزرگان،

بزرگتر و از تمام محسنان، محسن تر است لذا آدمی باید بیشتراز او شرم وحیاء داشته باشد و خواست این شرم و حیاء  این خواهد بود که هر کاری که خلاف دستور الله است،

طبیعت آدمی از آن تنفر و احساس غم و اندوه کند و از آن باز آید وهرگاه حال آدمی چنین باشد،

از زنده گی بی آلایش وسیرت پسندیده و مورد رضایت پروردگار برخوردار خواهد بود.

نام کتاب:                                     چهل حدیث فلاح

نویسنده:                                                مجمع علمی حرا/ بخش علمی انجمن فلاح

توثیق:                                         شورای علمای انجمن علمی و اجتماعی فلاح

وبسایت:                                       Www.Falah.af