حكم بردن كودكان به مسجد

حكم بردن كودكان به مسجد

comments 0

حكم بردن كودكان به مسجد

حكم بردن كودكان به مسجد:

سوال:

 بعضي از نمازگزاران كه به مسجد مي‌روند بچه‌ي كوچك خود را نيز به مسجد مي‌برند، اين بچه‌ها كه به سن تشخيص نرسيده‌اند و نماز خواندن نيز بلد نيستند همراه نمازگزاران در صف مي‌ايستند و چه بسا موجب تشويش ساير نمازگزاران مي‌شوند؛ حكم اين مسئله چيست؟ به اولياي اين كودكان چه توصيه‌اي داريد؟

:جواب

از نظر من كودكاني كه باعث تشويش ساير نمازگزاران مي‌شوند بردن آن‌ها به مسجد جايز نيست؛ زيرا اين كار موجب آزار مسلماناني مي‌شود كه مي‌خواهند فرضي از فرايض الله را انجام دهند؛ ‌پيامبر اكرم صَلَّى اللَّـهِ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ هنگامي كه برخي از يارانش را در حال نماز خواندن ديد و صداي قرائت آن‌ها را شنيد گفت:

«لاَ يَجْهَرَنَّ بَعَضُكُمْ عَلَي بَعْضِكُمْ فيِ الْـقِراء‌ة»([1])

«برخي از شما قرائت‌تان را بر، برخي ديگر بلند نكنيد».

در حديث ديگري آمده است: «لاَ يُؤْذِيَنَّ بَعْضُكُمْ بَعْضَاً»([2])

«برخي از شما برخي ديگر را آزار ندهد».

بنابراين هر عملي كه موجب اذيت و آزار نمازگزاران بشود انجام آن ناجايز است؛ پس نصيحت من به اولياءاين است كه كودكانشان را با خود به مسجد نبرند و آن‌ها را همان‌گونه كه پيامبر صَلَّى اللَّـهِ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ راهنمايي كرده راهنمايي كنند، در آن‌جا كه ايشان صَلَّى اللَّـهِ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ فرمودند:

«مُرُوا أبْنَاءَ‌كَمْ بِالصّلاَة لِسَبْعٍ وَ اضْرِبُوْهُمْ عَلَيْهاَ لَعِشْرٍ»([3])

«فرزندانتان را هنگامي‌كه هفت ساله مي‌شوند به خواندن نماز دستور دهيد

– و اگر نخواندند- در ده سالگي آن‌ها را بزنيد».

بنده همين‌طور به اهل مسجد توصيه مي‌كنم كه در مورد كودكاني كه آمدن آن‌ها به مسجد مشروع است سعه‌ي صدر داشته باشند و بر آن‌ها سخت نگيريد و جايي را كه كودك به آن سبقت گرفته در اختيار او قرار دهند، زيرا هر كس كه زودتر جايي را در اختيار بگيرد به آن‌جا حق‌دارتر است خواه كودك باشد و يا بالغ،

پس قرار دادن كودكان در جاي مخصوصي از صف و تصرف كردن جاي او ضررهاي زيادي دارد؛ از جمله:

ضرر ها:

  • تضييع حق آن‌ها، چه هر كس كه به چيزي زودتر از ساير مردم برسد به آن حق دارتر است.
  • اين كار باعث مي‌شود كه كودك عقده‌اي بار بيايد و هميشه بغض و كينه‌ي كسي را كه جايش را تصرف مي‌كند به دل بگيرد.
  • سبب مي‌شود كه كودك از رفتن به مسجد نفرت پيدا كند.
  • اين كار باعث مي‌شود كه بچه‌ها در يك‌ جا جمع شده و به بازي‌ مشغول شوند و بر اهل مسجد تشويش ايجاد كنند، در صورتي كه اگر در ميان مردم بزرگ‌سال قرار بگيرند چنين حركاتي از خودشان نمي‌دهند.

اما آنچه كه برخي از علما ذكر كرده‌اند مبني بر اين‌كه كودك از جايش بلند كرده مي‌شود و در آخر صف و يا آخرين صفِ مسجد قرار داده مي‌شود، قولي مرجوح است؛ اين علما از حديث

«لِيلِني منكم أولُو الأحْلام وَ النُّهَي»([4]) استدلال كرده‌اند.

ولي بايد گفت كه فتواي اين علماء مرجوح و معارض با حديثي است كه رسول الله صَلَّى اللَّـهِ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ در آن فرمودند:

«مَنْ سَبَقَ إلَي مَالَمْ يَسْبِقْهُ الْـيه أحَدٌ فَهُو أحَقُّ بِهِ»([5])

«هر كس به چيزي سبقت بگيرد كه كسي ديگر به آن سبقت نگرفته آن شخص بدان چيز حق‌دارتر است».

استدلال:

استدلال اين دسته از علما بوسيله‌ي حديث (لَيِلِنِي مِنكُم…) كامل نيست؛

زيرا از اين حديث استنباط مي‌شود كه رسول الله صَلَّى اللَّـهِ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ صاحبان عقل و خرد را به پيشي گرفتن تشويق نموده تا به پيامبر صَلَّى اللَّـهِ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ نزديك بشوند، چون آن‌ها نسبت به كودكان به فقه و علم رابطه‌ي‌ نزديكتري داشتند و براي حفظ ديده‌ها و شنيده‌هاي خود از پيامبر صَلَّى اللَّـهِ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ مطمئن‌تر بودند. نكته‌ي ديگر اين‌كه پيامبر صَلَّى اللَّـهِ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ در اين حديث نفرمود كه (جز صاحبان عقل و خرد به من نزديك نشوند) و اگر چنين مي‌فرمود آنگاه استدلال اين علما به جا بود، ليكن صيغه‌اي كه در حديث آمده، امر به صاحبان خرد است كه زودتر بيايند و به پيامبر صَلَّى اللَّـهِ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ نزديك بشوند.

شيخ ابن عثيمين – فتاواي اسلاميه (2/8، 9)

[1]- «موطا مالك» 1/80  (177)، احمد  (4/344)، نسائي در «الكبري»  (8091)، بيهقي در «الكبري»  (4480)- از حديث بياضي رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ. صاحب  (مجمع الزوائد)  (2/265) گفته است:

«اين حديث را امام احمد روايت كرده و رجال آن رجال صحيح است»  (2/265).

 ابوداود  (1332)، نسائي در «الكبري»  (8092)، عبدالرزاق در «مصنف»  (4216)،

حاكم در «مستدرك» 1/311 (1169). حاكم اين حديث را تصحيح كرده و امام ذهبي در

اين زمينه با وي موافق است. -از حديث ابوسعيد خدري رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ -.

[3]- مسند احمد (2/187،180)، ابوداود  (495)، ترمذي  (407). امام ترمذي گفته است: «حديث حسن صحيح». آلباني در صحيح ابوداود آن‌را تصحيح كرده است (466).

[4]- مسلم  (432).

[5]- ابوداود  (3071)، طبراني در «الكبير»  (814). بيهقي در «الكبري»  (11617،11616،11559) و ضياء مقدسي در «المختارة»  (1434).

حافظ ابن حجر در «الإصابه» آن‌را حسن قرار داده است. 1/67  (145).

حكم بردن كودكان به مسجد

نام کتاب:                                    فتاوای علمای بلدالحرام

توثیق:                                        شورای علمای انجمن علمی و اجتماعی فلاح

وبسایت:                      Www.Falah.af